Zorginfarct
dreigt

CHRIS VAN DEN HAAK
Voorzitter Branchegroep Zorg van BDO

Het lijkt goed te gaan met de Nederlandse ziekenhuizen, financieel gezien. Over 2017 scoorden zij gemiddeld een 7,2 voor hun financiële gezondheid. ‘Ruim voldoende’ dus, zelfs iets beter dan de 7,1 over 2016.

Hoe positief dat ook lijkt, het is slechts schone schijn. De onderliggende financiële meerjarentrends vertellen een heel ander verhaal. Het lukt nog altijd niet om de omzetstijgingen af te remmen en de beschikbaarheid van de zorg staat sterk onder druk. Tegelijk krimpen de rendementen van ziekenhuizen al jaren – van 2.7% in 2013 tot 1,2% in 2017 – en geeft het hoofdlijnenakkoord medischspecialistische zorg 2019-2022 nauwelijks ruimte voor verlichting.

Terwijl wij de balans van de cijfers en de langjarige trends opmaakten, tekende de grimmige realiteit zich scherp af: verdere optimalisatie van het huidige ziekenhuis-businessmodel, in de lijn van nog meer rendementsdenken, is een doodlopende weg. De uitgaven blijven stijgen, de financiering staat onder hoge druk en de aanhoudende krapte laat geen ruimte voor de vereiste veranderingen in het zorglandschap. Een zorginfarct dreigt.

Dat denken wij niet alleen; dat voelen ook de ziekenhuisbestuurders zo. Zij zien met lede ogen aan hoe de zuurstof uit het systeem verdwijnt en zoeken naarstig naar innovaties die nieuwe ademruimte kunnen scheppen – liefst vanuit een integrale kijk op gezondheidszorg. Maar waar de sector feitelijk écht mee is geholpen, is een nieuw en duurzaam businessmodel.

Overheid en zorgverzekeraars kunnen de transitie naar zo’n nieuw duurzaam verdienmodel versnellen. Middelen genoeg, denk bijvoorbeeld aan populatiebekostiging en het stimuleren van gelijkgestelde belangen binnen ziekenhuizen door medisch specialisten actiever te laten participeren, of door ze in loondienst te nemen. Maar ook door regelgeving te vereenvoudigen en door, onder duidelijke voorwaarden, op beperkte schaal winstuitkering toe te staan voor alle organisaties in de zorgketen. Alleen daarmee kunnen we in onze optiek hoge maatschappelijke kosten door faillissementen en/of saneringen vermijden.

De BDO-Benchmark Ziekenhuizen behandelt niet alle aspecten die relevant zijn voor het beeld van de sector en biedt derhalve geen absolute waarheid. Wel geeft dit rapport actueel inzicht in de financiële ontwikkelingen in het ziekenhuislandschap en daarmee cijfermatig houvast in de discussies over de noodzakelijke duurzame veranderingen in de zorg. Die zijn hard nodig!


Chris van den Haak

Voorzitter branchegroep Zorg van BDO

Download Benchmark Ziekenhuizen 2018