‘We delen zo veel

mogelijk data

met de klant’

LEO BRAND


Bij Vopak schrijven ze hun eigen software en zijn alle belangrijke data ondergebracht in de cloud. Met onder meer robots, drones en slimme sensoren scoort Vopak steeds beter op veiligheid, efficiency en service aan de klant.

Vopak is ruim vierhonderd jaar oud, maar het omarmt digitale technologie met het enthousiasme van een jonge start-up. CEO Eelco Hoekstra stelde in 2014 een Chief Information Officer aan ‘omdat IT voor Vopak net zo belangrijk wordt als onze opslagtanks’. Deze CIO, Leo Brand, nam de digitale transformatie van ’s werelds grootste tankopslagbedrijf voortvarend ter hand. Zijn opdracht: zorg dat we binnen Vopak digitale technologie optimaal inzetten. En dat lukt heel goed.


Wat betekent digitale transformatie voor Vopak?

‘We zijn wereldmarktleider in de op- en overslag van chemicaliën, eetbare oliën, gas en olie. Op dit moment hebben we 68 terminals wereldwijd. Continu komen daar zeeschepen, binnenvaartschepen en trucks aan om te laden of te lossen of worden producten per pijplijn aan- of afgevoerd. In al die processen biedt digitalisering enorm veel efficiencykansen. Kijk, een deel van onze terminals zijn twintig tot dertig jaar oud. We hebben in ons netwerk bij elkaar zo’n 10.000 pompen en 250.000 afsluiters zitten. In ons geval betekent digitale transformatie dan bijvoorbeeld dat je wilt dat al die afsluiters en pompen “slim” terugpraten, zodat je weet in welke staat ze zich bevinden. Normaal gaan onze mensen daarnaartoe om dat, letterlijk met eigen ogen, te checken. Dat is bij elkaar enorm veel werk en erg tijdrovend. Nu installeren we geavanceerde sensoren op onze afsluiters, die onze engineers dan op afstand kunnen uitlezen.’

Leo Brand

(53) is sinds 2014 Chief Information Officer bij Vopak. Daarvoor was hij CEO bij Swisscom Hospitality Services. Hij begon zijn loopbaan bij KLM en werkte daarna voor A.T. Kearney. Later was hij een van de oprichters en managing director van Cell Technology, Adcore Technologies en Megabeam.

Wat zijn de voordelen daarvan?

‘Met het verzamelen van allerlei terminaldata, met behulp van die slimme sensoren, kunnen we nu veel beter voorspellen wanneer zo’n afsluiter onderhoud nodig heeft of moet worden vervangen, zonder dat daar dan eerst een mannetje naartoe moet. Als zo’n afsluiter opeens kapotgaat, of een pomp houdt ermee op, staan direct alle processen stil. En dat raakt dan ook meteen de kernprocessen bij onze klanten.

Daarnaast gebruiken we sinds kort robots die in een volle tank de bodem en wanden van die tank kunnen inspecteren. Die robots hebben we ontwikkeld in samenwerking met grote olieconcerns. Eerder moesten we zo’n tank eerst helemaal leeg laten lopen, waardoor hij een paar maanden buiten gebruik was. Dat hoeft straks niet meer, want we laten de robot gewoon in de vloeistof zakken waarna hij zijn werk doet. Dat scheelt ons en vooral onze klanten veel geld. Onze activiteiten zijn inmiddels helemaal verweven met de productieprocessen van onze klanten, denk aan chemische bedrijven. Zij willen uiteraard zo goed mogelijk geïnformeerd worden over voorraden, opslagcapaciteit en onderhoud.

We zetten tegenwoordig ook drones in bij de inspectie van onze tanks; we kunnen daarmee onder meer in de nauwe ruimtes tussen de buiten- en binnenwand van een tank om de installatie goed te kunnen bekijken.’

‘Je moet niet te veel praten,

je moet gewoon aan de slag gaan en resultaten laten zien’

Hebt u eerst een digitale strategie geformuleerd voordat u begon?

‘Ja, want je moet eerst iedereen zien te overtuigen van de waarde van zo’n transformatie. De kosten zijn immers hoog, en je moet ook onderbouwen met de business wat het oplevert. Niet alleen de raad van bestuur, ook alle lagen daaronder en, last but not least, de commissarissen. Maar je moet ook weer niet te veel gaan praten, je moet gewoon aan de slag gaan en resultaten laten zien. We hebben vier jaar geleden een innovatieteam opgericht dat eerst alle problemen en behoeften rondom onze terminals in kaart heeft gebracht; dit team heeft inmiddels zo’n tweehonderd proof of concepts draaien. Helemaal aan het begin is het slim om te beginnen met digitaliseren bij een onderdeel of proces waar alles al heel gesmeerd gaat en waar digitale wijzigingen direct werken. Dan heb je snel succes en krijg je de mensen makkelijker mee. En als iets mislukt? Dan heb je niet de juiste keuze gemaakt en leer je dus een belangrijke les.’


U bent ook uw eigen software gaan ontwikkelen. Waarom?

‘Voor standaardprocessen als hr en finance was het niet nodig, maar voor onze kernprocessen zijn we inderdaad zelf onze eigen software gaan schrijven. We willen onafhankelijker kunnen opereren van ERP-leveranciers die vaak niet dezelfde prioriteiten toekennen aan productontwikkeling, die nou eenmaal cruciaal is voor succes in onze business. Daar hebben we zo’n tachtig programmeurs, data-architecten et cetera voor aangenomen. Mijn stelling is: every company is a software company. We hebben de data uit onze kernprocessen ondergebracht in de cloud; door hiervoor zelf de software te ontwikkelen, kunnen we verschillende processen efficiënter inrichten. Onze mensen werken bijvoorbeeld niet meer met spreadsheets maar hebben overal toegang tot de cloud, waar ze de voor hen relevante data snel kunnen vinden. We hebben apps ontwikkeld zodat ze op een terminal alle data direct kunnen invoeren op hun tablet, in plaats van met papieren heen en weer te moeten lopen naar kantoor. Dat levert niet alleen een enorme efficiencyslag op, medewerkers vinden dat ook veel prettiger werken. Het allerbelangrijkst is dat we onze processen migreren van een batch-verwerking naar een realtimeproces. Dit zorgt naast efficiëntie ook voor een veiligere procesafhandeling. Door de transparantie kunnen onze klanten op hun beurt weer beter plannen wat veelal tot aanzienlijke kostenbesparingen leidt.’

‘Als iets mislukt?

Dan heb je niet de juiste keuze gemaakt en leer je dus een belangrijke les’

In hoeverre zorgt uw digitale transformatie voor meer tevredenheid onder uw klanten?

‘Nou, die tevredenheid gaat onmiskenbaar omhoog. Dat komt ook omdat we zo veel mogelijk data met de klant delen. Klanten merken dat wij veel alerter reageren. Als een schip van een klant richting een haven koerst waar onze terminal zich bevindt, informeren wij hem wanneer wij klaarstaan om zijn product over te pompen, pijpleidingen klaar te zetten, noem maar op. We melden het ook tijdig als we bijvoorbeeld even geen steigercapaciteit hebben, en kunnen in overleg met de klant de schipper dan adviseren wat langzamer te gaan varen. Dan spaart hij brandstof uit, en hoeft hij niet te wachten in de haven. Dankzij digitalisering kunnen wij onze klanten snellere omdraaitijden garanderen. Dat helpt hen in het optimaliseren van hun eigen processen. We gaan ver in onze dienstverlening: we testen nu in Singapore sterke magneten waarmee een schip makkelijker en sneller kan aanmeren dan met de bekende trossen en lijnen, en ook snel weer weg kan.’

Robots, drones en slimme sensoren, zijn medewerkers niet bang om hun baan te verliezen?

‘Niet als je ze het waarom uitlegt en ze elders in het bedrijf opnieuw inzet. Bij ons is de planning extreem ingewikkeld. Op een grote terminal heb je bijvoorbeeld acht planners die samen iedere dag 1.500 parameters moeten optimaliseren. We hebben, samen met hen, een applicatie ontwikkeld die dat werk moeiteloos van hen overneemt. De planners erkenden dat op dit punt een machine het werk veel beter, sneller en foutlozer doet dan de mens. En ja, dan begrijpen ze onze keus voor digitale transformatie des te beter.’

VOPAK

Sector: Op- en overslag | Product: Tankopslag en handling vanchemicaliën, gas, eetbare oliën en olie | Aantal medewerkers: 5.733 | Actief in aantal landen: 25 | Omzet 2018: 1,25 miljard euro | Netto profit 2018: 290 miljoen euro

Lees meer inspirerende cases in onze special

Digitale Transformatie

Toonaangevende corporates als Microsoft, Arcadis, Vopak, Ohra en Bunq vertellen hoe zij elk op hun eigen unieke manier succesvol transformeren. Daarnaast belicht topcommissaris Petri Hofsté de rol van de toezichthouder. En leest u hoe u met de integrale aanpak van BDO de kansen van digitale Digitale Transformatie optimaal kan benutten.