‘We zijn in Nederland

niet gewend om groot

te durven dromen’

ALI NIKNAM

Ondernemer Ali Niknam knaagt met zijn internetbank bunq aan het fundament van de gevestigde grootbanken. De innovatieve fintech wil geld verdienen met het leveren van geweldige producten. ’Andere bedrijven kunnen hun eigen applicaties bouwen op onze technologie.’

Het was niet eens zozeer vanwege hun slechte reputatie, maar vooral vanwege de ‘slechte producten’ die grootbanken leveren, dat Ali Niknam in 2012 uit pure frustratie bunq begon. Zonder één cent vreemd vermogen. Hij heeft sindsdien naar schatting zo’n veertig miljoen euro in zijn initiatief gestoken. Dat geld verdiende Niknam met het door hem opgerichte TransIP, een van de grootste webhostingproviders van de Benelux. Bunq is niet te vergelijken met een traditionele grootbank. De innovatieve internetbank wil geen geld verdienen met geld, maar met klantvriendelijke dienstverlening. De klant betaalt alleen voor het gebruik van bunq, zijn bankzaken regelt hij online via de bunq-app. Niknam meldde bij de start van bunq ‘te willen uitgroeien tot de WhatsApp voor banken’.


Hoe gaan Nederlandse bedrijven in uw ogen om met digitale transformatie?

‘We zijn in Nederland niet gewend om groot te durven dromen, om dingen op grote schaal aan te pakken. Dat zie je terug in een aarzeling om digitaal te transformeren. Terwijl we echt genoeg talent en kwaliteit in huis hebben, zowel qua bedrijven als qua mensen. Als je hier zegt: de wereld gaat naar de haaien, laten we een raket bouwen om naar Mars te vliegen, verklaart iedereen je voor gek. In de VS zeggen ze: goed plan, laten we samenwerken om te kijken of we het voor elkaar kunnen krijgen. Zie Elon Musk. Voor Nederland geldt: we kunnen het wel, digitaal transformeren, maar we doen het te weinig. En als bedrijven er eenmaal mee beginnen, gaan ze er ten onrechte vanuit dat ze een soort wondermiddel in handen hebben dat alle problemen in één keer oplost. Daardoor wordt er te complex naar digitale transformatie gekeken, waardoor het weer faalt. Dat zie je bijvoorbeeld bij grote overheidsprojecten. Daar zoeken ze altijd een schaap met vijf poten. Die bestaan niet, dus mislukt het project. Zoek dan naar een schaap met vier poten, denk ik dan. Daar zijn er genoeg van.’

Ali Niknam

Ali Niknam (37) startte na zijn studie Technische Informatica aan de TU Delft de webhosting provider TransIP. In 2012 begon Niknam internetbank bunq, waarvoor hij in 2015 een bankvergunning kreeg.

Hoe moet je het dan aanpakken?

‘Houd het gewoon simpel. Welk deel van het probleem kun je met een nieuwe digitale technologie oplossen? Doe dat dan eerst en kijk dan verder. Met zo’n instelling kom je al veel sneller en makkelijker een stuk verder. Ga dus vooral niet eerst een ingewikkelde, overkoepelende digitale strategie bedenken.’


Lopen Nederlandse bedrijven voorop in digitale transformatie?

‘Nee. We missen hier de innovatieve cultuur van de Amerikanen en ook de Britten. Die omarmen innovatie intrinsiek, dat is toch een cultureel bepaald iets. We zijn maar een klein land, maar dat betekent toch niet dat we dan ook klein moeten denken? De paradox is dat we in Nederland, als ik denk aan de mensen of de infrastructuur, wel degelijk veel kwaliteit in huis hebben. Daar staat tegenover dat veel grote Nederlandse bedrijven nogal last hebben van besluiteloosheid. Of omvang een probleem kan zijn? Dat hoeft niet. Kijk naar Amazon, daar werken honderdduizenden mensen, en toch is het bedrijf zeer innovatief en wendbaar.’

‘Winst

zegt mij niet zoveel,
ik kijk naar de
onderliggende
groeicijfers’

Wat onderscheidt bunq van de grootbanken?

‘Onze app is onder meer gekoppeld aan de contacten in de telefoon van de klant, waardoor hij heel makkelijk een betaalverzoek kan sturen, vergezeld van een foto. Of geld naar een vriend kan appen. Ben je op vakantie met een paar vrienden, dan kun je ter plekke heel makkelijk een gezamenlijke pot aanmaken. En zo hebben we nog veel meer handige functionaliteiten. Maar de essentie is de geweldige gebruikservaring die de bunq-app biedt. Heel intuïtief, heel snel. Nee, we hebben geen desktopversie. Daar moet je misschien even aan wennen als klant, maar het is te vergelijken met het lezen van de krant op een scherm. Na een tijdje weet je niet beter.’


Bunq biedt sinds kort spaarproducten aan, maar nog geen hypotheken en leningen?

‘Op zich willen we met bunq geen kopie worden van de grootbanken. Ik zie ons niet als een traditionele bank, maar als een IT-bedrijf met een bankvergunning. Onze klanten willen best meer producten van ons afnemen. We onderzoeken de mogelijkheden, maar nemen die stap alleen als wij die producten op een manier kunnen aanbieden die voldoende anders en beter is dan nu gebeurt. Zoals nu met spaarproducten waarop we een relatief hoge rente vergoeden. Met bunq gaan we absoluut niet meer van hetzelfde aanbieden. Je hoeft als consument niet per se je bank te verlaten, je kunt onze app er wel gewoon bijnemen.’


U werkt graag samen, zo geeft u andere organisaties toegang tot uw computersysteem.

‘Inderdaad, bedrijven kunnen eigen applicaties bouwen op onze technologie. Exact biedt bijvoorbeeld realtime boekhouden aan via bunq.’


Het aantal klanten en de inkomsten van bunq stijgen jaar op jaar enorm, maar uw verlies loopt ook op. Vorig jaar stortte u nog eens negen miljoen euro bij. Moet u niet snel zwarte cijfers gaan schrijven?

‘Mmm, dat is een standaardvraag van iedere journalist. Winst zegt mij niet zoveel, ik kijk naar de onderliggende groeicijfers. Nou, die zijn heel goed. We blijven investeren in onze technologie. Dan komt die winst ooit vanzelf wel. Niet dat ik tégen winst ben, dat is uiteraard een gezond einddoel. Maar wij worden gedreven door heel andere prikkels dan winst: zie bunq als een groep van tachtig idealisten die de sterk verouderde financiële sector, die helemaal niets doet in het belang van klanten, fundamenteel wil veranderen.’

‘Digitale
transformatie

is geen wondermiddel
dat alle problemen
in één keer oplost’

Grootbanken digitaliseren langzaam maar zeker; ze maken hun betaal-apps klantvriendelijker. ABN AMRO lanceert Tikkie, vreest u deze concurrentie?

‘Integendeel. Al jaren kopiëren de banken onze functionaliteiten. Vind ik dat erg? Nee. Want hiermee erkennen de grootbanken dat wij blijkbaar als geen ander weten wat gebruikers willen en waar ze blij van worden. Maar ondanks hun diepe zakken en grote marketingafdelingen is ons product nog steeds beter; de digitale copycats waar de banken nu mee komen “don’t have the same feeling as the real thing”. In die zin heeft bunq de agenda van banken veranderd.’


Wat maakt jullie dan anders dan die grootbanken?

‘Dat komt door onze tech-achtergrond. Wij hanteren een heel andere visie dan bankiers. Zij willen geld verdienen met geld, wij willen klanten de meest fantastische dienst en ervaring bieden. Dat zit gewoon in ons DNA. Daarom noem ik ons ook wel de “bank of the free”.’


Bunq gaat ook over de grenzen. Moet u daarbij rekening houden met culturele verschillen?

‘Zeker. We zijn, naast Nederland, inmiddels ook actief in Duitsland, Spanje, Italië, Oostenrijk en sinds kort Frankrijk. De Fransen gebruiken nog cheques, en in Duitsland is het gebruik van cash nog erg populair. Dan is het niet slim om voor ieder land dezelfde one size fits all-benadering te hanteren. Maar voor iedere markt geldt: wij bouwen technologie voor een wereld zoals die gaat zijn, niet zoals die nu is.’


Hoe adviseert u gevestigde bedrijven om zich succesvolle start-ups van het lijf te houden?

‘Vergeet het maar. Verreweg de meeste organisaties worden niet oud, dat leert de geschiedenis ons wel. Je moet gewoon je klanten, medewerkers en aandeelhouders zo lang mogelijk zo goed mogelijk behandelen. En tja, dan komt er simpelweg een dag dat je het licht kunt uitdoen omdat een nieuwkomer jouw business heeft overgenomen. Maar dat is helemaal niet erg! Dan is je taak gewoon vervuld. Je ziet het vaak misgaan als gevestigde bedrijven hijgerig proberen zich digitaal te vernieuwen. Zo nam de Telegraaf Media Groep in 2010 Hyves over, voor een enorm bedrag. Want dat paste in hun digitale transformatie. Maar ze wisten helemaal niet wat ze nou eigenlijk met Hyves aan moesten, dus dat bleek weggegooid geld.’


We zien ook steeds meer gevestigde bedrijven die samenwerken met start-ups, ze opkopen of er via een deelneming in participeren. Slim?

‘In theorie zeker, maar doe dat dan zonder invloed uit te willen oefenen. Want de cultuur van een start-up is radicaal anders. Ik heb nog nooit gezien dat zo’n stap een succes werd. Omdat het grote bedrijf zich telkens gaat bemoeien met de start-up. Dan weet je al dat het niet gaat lukken. Je kunt niet én groot zijn én innovatief én een start-up-cultuur nastreven. Dat gaat gewoon niet samen.’


Voor welke risico’s moet je oppassen als je inzet op digitale transformatie?

‘Sorry, maar dat vind ik zó’n typisch Nederlandse vraag! Ga toch uit van de kansen, in plaats van de risico’s. Als je bang bent om neer te storten, moet je niet gaan vliegen, punt. Maar je moet wel je gordel omdoen bij turbulentie.’

Lees meer inspirerende cases in onze special

Digitale Transformatie


Toonaangevende corporates als Microsoft, Arcadis, Vopak, Ohra en Bunq vertellen hoe zij elk op hun eigen unieke manier succesvol transformeren. Daarnaast belicht topcommissaris Petri Hofsté de rol van de toezichthouder. En leest u hoe u met de integrale aanpak van BDO de kansen van digitale Digitale Transformatie optimaal kan benutten.